Shafrani dhe dhimbjet e ciklit menstrual: çka tregojnë hulumtimet

Për sindromën premenstruale (PMS), disa studime të vogla klinike me rreth 30 mg shafran në ditë raportuan më pak nervozizëm, lodhje dhe humor të ulët në ditët para ciklit, krahasuar me placebo. Për vetë dhimbjet e barkut gjatë ciklit provat janë më të pakta dhe më të dobëta. Tradicionalisht çaji i shafranit përdoret pikërisht në këto ditë, i ngrohtë dhe me pak mjaltë. Shafrani nuk është ilaç dhe nuk e zëvendëson mjekun.

PMS dhe dhimbjet e ciklit: dy gjëra të ndryshme

Kur flitet për "shafranin për menstruacione", duhen ndarë dy gjëra. PMS janë simptomat e ditëve para ciklit: nervozizëm, fryrje, lodhje, ndjeshmëri, humor i ulët. Dhimbjet e ciklit (dismenorea) janë ngërçet e barkut gjatë ditëve të para të gjakderdhjes.

Studimet për shafranin janë përqendruar kryesisht te e para. Kjo ka rëndësi, sepse rezultatet për PMS nuk vlejnë automatikisht për dhimbjet, edhe pse në internet shpesh përzihen.

Çka kanë gjetur studimet për PMS

Modeli i studimeve është i ngjashëm me atë për humorin: gra me PMS të rregullt, rreth 30 mg shafran në ditë në kapsula, për disa cikle, krahasuar me placebo. Simptomat maten me pyetësorë të mbajtur çdo ditë.

Gratë që morën shafran raportuan më pak simptoma, sidomos ato të lidhura me humorin. Kjo përputhet me atë që dihet për shafranin dhe humorin në përgjithësi, dhe shpjegimi i supozuar është i njëjti: ndikimi te serotonina. E kemi shtjelluar te shafrani dhe humori.

Kufijtë janë të njëjtët:

• Grupe të vogla, disa dhjetëra pjesëmarrëse.
• Kohë e shkurtër, disa cikle.
• Shafran në kapsula, jo çaj.
• Pak studime të pavarura që e kanë përsëritur rezultatin.

Për dhimbjet: më pak prova

Për ngërçet e barkut ka vetëm disa studime të vogla dhe rezultatet nuk janë të qëndrueshme. Disa gra e raportojnë çajin e ngrohtë të shafranit si ndihmë, po s'mund të thuhet sa i takon shafranit dhe sa vetë ngrohtësisë së pijes.

Baza për dhimbjet mbetet ajo që e di çdo grua: ngrohtësi në bark, pushim, lëvizje e lehtë dhe, kur duhet, ilaçe kundër dhimbjes sipas rekomandimit të mjekut apo farmacistit. Çaji i shafranit hyn si shoqërues i ngrohtë, jo si zgjidhje.

Si përdoret tradicionalisht dhe sa duhet

Në Persi, në Indi dhe në Ballkanin osman shafrani tradicionalisht përdoret për gratë në ditët para dhe gjatë ciklit, zakonisht si çaj ose në qumësht të ngrohtë. Gjyshet tona e dinin pa asnjë studim se një pije e ngrohtë dhe aromatike qetëson.

Nëse do ta provosh, ja si e bëjnë shumica e klienteve tona:

Kur	Sa	Si
3–5 ditë para ciklit	3–4 fije, një filxhan në ditë	Ujë i nxehtë jo i valuar, 8–10 minuta
Ditët e para të ciklit	3–4 fije, në mbrëmje	Me pak mjaltë ose në qumësht të ngrohtë
Pjesa tjetër e muajit	Sipas dëshirës	Si çaj i zakonshëm mbrëmjeje

Mos e tepro: më shumë fije e bëjnë çajin të hidhur dhe s'ka prova që ndihmon më shumë. Recetën e ngrohtë me mjaltë e ke te çaji i shafranit me mjaltë.

Kujdes: shtatzënia dhe sasitë

Kjo është pjesa më e rëndësishme e këtij posti. Shafrani në sasi të mëdha nuk rekomandohet gjatë shtatzënisë, sidomos në muajt e parë. Sasitë e vogla që përdoren në gatim zakonisht konsiderohen të pranueshme, po çaji çdo ditë është më shumë se aq dhe duhet pyetur mjeku.

Praktikisht:

• Nëse ke vonesë të ciklit dhe ekziston mundësia e shtatzënisë, mos e pi çajin e shafranit "për ta sjellë ciklin". Bëj testin dhe pyete mjekun.
• Nëse je shtatzënë ose gjidhënëse, pyete mjekun para çdo përdorimi të rregullt.
• Nëse merr ilaçe, sidomos për humorin ose për hollimin e gjakut, pyete mjekun.
• Nëse dhimbjet e ciklit janë të forta dhe të pengojnë nga jeta e përditshme, kjo është punë për gjinekologun, jo për çajin.

Më gjerësisht te shafrani në shtatzëni. Pyetjet e tjera që i marrim shpesh i ke te pyetjet.

Sa shafran duhet për këtë përdorim? Nëse çajin e pi vetëm 5–7 ditë në muaj, me 3–4 fije për filxhan harxhon rreth 20–28 fije në muaj. Një gram ka 150–200 fije, pra të del për 6–8 muaj. Kjo e bën shafranin një nga gjërat më të lira që mund t'i shtosh ritualit mujor: 15 € për gjysmë viti e më shumë.

Shumica e klienteve tona marrin 1 gram herën e parë, e provojnë dy-tre cikle dhe vendosin pastaj. Fijet i ruan në enë të mbyllur, larg dritës, dhe i mbajnë ngjyrën e aromën për 1–2 vjet.

Fakte të shpejta

• Doza në studimet për PMS: rreth 30 mg shafran në ditë, afërsisht 5–6 fije.
• Një filxhan çaj me 3–4 fije: afërsisht 15–25 mg shafran.
• Studimet kanë zakonisht disa dhjetëra pjesëmarrëse dhe zgjasin disa cikle.
• Për dhimbjet e ciklit ka më pak studime se për PMS.
• Me 5–7 ditë përdorim në muaj, 1 gram del për 6–8 muaj.
• Kafeinë: 0 mg.

Pyetje të shpeshta

A ndihmon shafrani për PMS?

Studime të vogla klinike sugjerojnë më pak simptoma, sidomos të humorit, me rreth 30 mg në ditë. Provat janë të kufizuara. Shafrani nuk është ilaç dhe nuk e zëvendëson mjekun.

A ndihmon çaji i shafranit për dhimbjet e ciklit?

Provat janë të pakta. Disa gra e raportojnë çajin e ngrohtë si ndihmë, po baza mbetet ngrohtësia, pushimi dhe ilaçet sipas mjekut apo farmacistit.

Sa fije shafran në ditët e ciklit?

3–4 fije për filxhan, një filxhan në ditë, në ujë të nxehtë jo të valuar për 8–10 minuta. Më shumë e bën çajin të hidhur.

A mund ta pi çajin e shafranit nëse jam shtatzënë?

Sasi më të mëdha se ato të ushqimit nuk rekomandohen gjatë shtatzënisë. Pyete mjekun para çdo përdorimi të rregullt.

Nëse do ta provosh në ciklin e ardhshëm, 1 gram fije të kuqe kushton 15 €, plus 2 € transport, dhe arrin brenda 24 orëve kudo në Kosovë; pagesën e bën te postieri ai që e pranon pakon. Shiko çmimet ose shkruaj direkt: Porosit në Messenger.