A ka efekte anësore shafrani? Kur duhet pasur kujdes

Në sasinë e çajit, 3–4 fije për filxhan dhe jo më shumë se 5–8 fije në ditë, efektet anësore të shafranit janë të rralla dhe zakonisht të lehta. Problemet shfaqen kur sasia matet me gram e jo me fije: disa raportojnë të përziera, marramendje dhe dhimbje koke, ndërsa doza mbi 5 gram konsiderohen të rrezikshme. Kujdes të veçantë duhet të kenë gratë shtatzëna, personat me alergji dhe ata që marrin ilaçe të caktuara. Shafrani nuk është ilaç dhe nuk e zëvendëson mjekun.

Sasia e bën ndryshimin

Shafrani është erëz me shije shumë të fortë, dhe kjo është mbrojtja e parë natyrale: askush nuk ha gram shafran pa e vënë re. Një fije peshon afërsisht 5–7 miligramë, kështu që 3–4 fije në filxhan janë 15–25 mg. Dozat ku fillojnë problemet janë qindra herë më të larta.

Sasia	Në fije	Ku e gjen	Çka pritet
15–25 mg	3–4 fije	Një filxhan çaj	Përdorimi normal, asnjë efekt i pritur
30 mg	5–8 fije	Sasia e zakonshme ditore në studime	Përdorim i rregullt, i tolerueshëm
1 gram e më shumë	150–200 fije	Nuk arrihet me çaj	Disa raportojnë të përziera, marramendje
5 gram e më shumë	750–1000 fije	Vetëm me qëllim ose gabim të rëndë	E rrezikshme, kërko ndihmë mjekësore

Për ta thënë thjesht: për t'u afruar te sasia e rrezikshme, do duhej të pije 200–300 filxhanë çaj brenda një dite.

Efektet e lehta që disa i raportojnë

Edhe në sasi normale, disa njerëz raportojnë gjëra të vogla, zakonisht kur e teprojnë me fijet ose e pinë me stomak bosh:

• Gojë e thatë ose shije e hidhur që qëndron pak.
• Të përziera të lehta, sidomos me ujë të valuar dhe shumë fije.
• Dhimbje koke ose marramendje pas disa filxhanëve brenda pak orësh.
• Ndjesi shqetësimi ose nervozizëm te disa, në vend të qetësimit që e raportojnë shumica.
• Përgjumje, nëse e pi ditën dhe je i ndjeshëm.

Të gjitha këto kalojnë kur e ul sasinë ose e ndërpret. Nëse diçka nuk kalon brenda një dite, mos e vazhdo dhe fol me mjekun.

Kush duhet të ketë kujdes

Ka disa grupe për të cilët "pak" nuk mjafton si përgjigje dhe duhet biseduar me mjekun para se çaji i shafranit të bëhet zakon i përditshëm:

1. Gratë shtatzëna: dozat e larta tradicionalisht lidhen me stimulimin e mitrës. Sasitë e gatimit zakonisht konsiderohen të pranueshme, po vendimin e merr gjinekologu. Më shumë te shafrani në shtatzëni.
2. Personat me alergji ndaj poleneve ose me alergji të shumta ushqimore.
3. Ata që marrin hollues gjaku, antidepresantë ose ilaçe për presionin.
4. Personat me çrregullime të humorit që janë nën mjekim; shafrani studiohet për humorin, dhe kombinimi duhet diskutuar.
5. Fëmijët e vegjël, ku sasia duhet të jetë minimale dhe vetëm me miratimin e pediatrit.
6. Personat me sëmundje kronike të mëlçisë ose të veshkave, sepse çdo substancë e përqendruar përpunohet aty.

Ndërveprimet me ilaçe

Për çajin me 3–4 fije ndërveprimet janë pak të mundshme, po me kapsula ekstrakti sasia është e përqendruar dhe pyetja bëhet serioze. Tri grupet që përmenden më shpesh:

• Hollues gjaku: shafrani studiohet për efekt të lehtë mbi mpiksjen, prandaj kombinimi kërkon mendimin e mjekut.
• Antidepresantë: meqë shafrani studiohet për humorin, dy gjëra që veprojnë në të njëjtin drejtim nuk kombinohen pa mjek.
• Ilaçe për presionin e gjakut: disa raportojnë ulje të lehtë të presionit me doza të larta shafrani.

Rregulli i thjeshtë: nëse merr ilaç çdo ditë, thuaji mjekut ose farmacistit që pi çaj shafrani çdo mbrëmje dhe lëre atë të vendosë. Zakonisht përgjigja është që s'ka problem, po duhet ta japë ai.

Alergjia: e rrallë, po e mundur

Alergjia ndaj shafranit është e rrallë, po ekziston, sidomos te njerëzit që punojnë me të ose te ata me alergji ndaj poleneve. Shenjat janë të njohura: kruarje në gojë ose në fyt, skuqje, teshtitje, dhe në raste shumë të rralla vështirësi në frymëmarrje.

Nëse e provon për herë të parë, filloje me 2 fije në një filxhan dhe prit një ditë. Nëse nuk ndodh asgjë, kalo te 3–4 fije. Nëse vëren kruarje ose skuqje, ndaloje dhe mos e provo më pa mjek.

Si ta përdorësh pa asnjë problem

Kujdesi praktik është më i thjeshtë nga sa duket:

• Mbaje sasinë 3–4 fije për filxhan, 5–8 fije në ditë maksimum. Detaje te sa shafran në ditë.
• Përdor ujë të nxehtë, jo të valuar, 8–10 minuta; e valuara e nxjerr shijen e hidhur dhe e prish aromën. Shiko si përgatitet.
• Mos e pi me stomak krejt bosh nëse je i ndjeshëm.
• Blej fije, jo pluhur: pluhuri mund të përmbajë ngjyrues ose bimë të tjera, dhe atëherë efekti anësor nuk vjen nga shafrani fare. Shiko si e kontrollon.
• Mos i bëj kapsulat e ekstraktit zëvendësim të çajit pa mjek; aty doza kërcen shumë.

Fakte të shpejta

• Një fije shafran peshon afërsisht 5–7 mg; 1 gram ka 150–200 fije.
• Një filxhan me 3–4 fije përmban rreth 15–25 mg shafran.
• Sasia e zakonshme ditore në studime: rreth 30 mg, afërsisht 5–8 fije.
• Doza mbi 5 gram në ditë konsiderohen të rrezikshme; me çaj nuk arrihen.
• Alergjia ndaj shafranit është e rrallë; provë e parë me 2 fije.
• Tri grupet e ilaçeve që kërkojnë pyetje te mjeku: hollues gjaku, antidepresantë, ilaçe për presionin.

Pyetje të shpeshta

A mund të helmohesh nga çaji i shafranit?

Jo me sasitë e çajit. Për t'u afruar te sasia e rrezikshme, mbi 5 gram, do duhej të pije qindra filxhanë brenda një dite. Një filxhan me 3–4 fije përmban afërsisht 15–25 mg.

A e zverdh shafrani lëkurën ose sytë?

Vetëm me doza shumë të larta, që nuk arrihen me çaj. Nëse vëren zverdhje të lëkurës ose të syve, ndalo dhe shko te mjeku, sepse shkaku zakonisht është tjetër.

A mund ta pi çajin e shafranit me ilaçe?

Me shumicën po, po nëse merr hollues gjaku, antidepresantë ose ilaçe për presionin, pyete mjekun ose farmacistin para se ta bësh zakon çdo ditë.

Sa shafran në ditë është e sigurt?

Sasia e zakonshme që përdoret në studime është rreth 30 mg në ditë, afërsisht 5–8 fije. Një ose dy filxhanë çaj janë brenda kësaj.

Efektet anësore të shafranit janë kryesisht çështje sasie, dhe me fije të peshuara në gram e di gjithmonë sa po pi. Shiko çmimet ose Porosit në Messenger: pagesën e bën te postieri ai që e pranon pakon, kudo në Kosovë.