Si bluhet shafrani në pluhur në shtëpi (dhe kur nuk duhet)

Shafrani bluhet në havan të thatë, me fije krejt të thata dhe një majë sheqeri ose kripe që shërben si abraziv: shtyp dhe rrotullo derisa të dalë pluhur i imët, pastaj hidhe në 2–3 lugë ujë të ngrohtë dhe lëre 20–30 minuta. Bluarja ka kuptim vetëm për gatim, kur ngjyra duhet të shpërndahet uniformisht. Për çaj fijet e plota janë gjithmonë zgjidhja më e mirë.

Kur ka kuptim ta bluash

Fija e plotë e lëshon ngjyrën ngadalë dhe pikërisht atë duam në filxhan. Në një tenxhere me oriz ose në një brumë, ngadalësia bëhet problem: fijet e hedhura ashtu siç janë lënë njolla të verdha aty ku ndodhen dhe pjesën tjetër të gjellës pa ngjyrë.

Bluarja ka kuptim kur:

• Bën rizoto ose oriz festiv dhe do ngjyrë të njëtrajtshme në çdo kokërr.
• Përgatit ëmbëlsira ku shafrani duhet të hyjë në brumë ose në krem.
• Bën ujë shafrani që do ta mbash në frigorifer dhe ta përdorësh me lugë gjatë javës.
• Gatuan për shumë vetë dhe të duhet që një sasi e vogël të mbulojë një sasi të madhe ushqimi.

Për çdo rast tjetër, sidomos për çaj, lëri fijet të plota.

Hapat në havan

1. Sigurohu që fijet janë krejt të thata. Nëse kavanozi ka qëndruar në kuzhinë me avull, lëri fijet 10–15 minuta në një pjatë të thatë, larg dritës direkte, ose mbi një pjatë të vakët. Fija e lagësht nuk bluhet, vetëm ngjitet.
2. Numëro fijet që të duhen për atë gatim, jo më shumë. Për një tigan rizoto për 4–5 vetë mjaftojnë rreth 15–20 fije.
3. Hidhi në havan bashkë me një majë sheqeri ose kripe. Sheqeri për ëmbëlsira, kripa për gjellë me mish ose oriz të kripur.
4. Shtyp me dorezën e havanit dhe rrotullo, mos e godit. Lëvizja rrethore e shtyp fijen mes kokrrizave dhe e shkërmoq.
5. Vazhdo derisa të mos shohësh më copëza të kuqe, vetëm një pluhur i imët portokalli-kuq.
6. Kalo menjëherë te uji: 2–3 lugë ujë të ngrohtë mbi pluhur, përzieje dhe lëre 20–30 minuta të mbuluar.

Havani prej guri ose porcelani punon më mirë se ai prej druri, sepse druri e thith aromën dhe e mban për vete.

Pse pikërisht sheqeri ose kripa

Fija e shafranit është e thatë po jo e brishtë; është elastike dhe kur e shtyp, deformohet dhe ngjitet në muret e havanit në vend që të thyhet. Kokrrizat e sheqerit ose kripës i japin havanit sipërfaqe të vrazhdë dhe e grijnë fijen mes tyre. Njëkohësisht e mbledhin pluhurin që ndryshe do të mbetej i shpërndarë nëpër ena.

Sasia është e vogël: një majë gishti mjafton. Nëse gatimi nuk e duron as sheqerin as kripën, mund të përdorësh pak nga orizi i thatë ose thjesht t'i lësh fijet të plota dhe të bësh ujë shafrani me kohë më të gjatë. Metoda e plotë e ujit të shafranit është te uji i shafranit për gatim.

Kur nuk duhet bluar

Rasti	Bluaj	Arsyeja
Çaj në filxhan	Jo	E sheh ngjyrën të dalë ngadalë; fija ruhet më gjatë
Qumësht i ngrohtë	Jo	Yndyra i nxjerr aromat pa nevojë për bluarje
Rizoto, oriz festiv	Po	Ngjyrë e njëtrajtshme në tërë tiganin
Ëmbëlsira dhe brumëra	Po	Shpërndarje uniforme në masë
Testi i autenticitetit	Jo	Pluhuri nuk verifikohet, fija po
Ruajtje afatgjate	Jo	Pluhuri e humb aromën shumë më shpejt

Pluhuri i blerë gati është problem tjetër

Bluarja në shtëpi është një gjë; blerja e pluhurit të gatshëm është krejt tjetër. Kur ti e bluan vetë, e di saktësisht çka ke hedhur në havan, sepse e ke parë fijen të kuqe para se ta shtypësh. Kur blen pluhur, ke besim të verbër.

Në pluhur nuk e dallon dot kurkumën, misrin e ngjyrosur, safflowerin e grimcuar ose ngjyrat ushqimore. Të gjitha japin një pluhur portokalli që duket bindës. Te fija e plotë, në anën tjetër, ke formën e majës si trumbetë, ngjyrën e kuqe të thellë dhe erën; janë tri kontrolle që i bën vetë brenda një minute. Prandaj ne shesim vetëm shafran me fije, kurrë pluhur. Testet praktike i ke te a është i vërtetë.

Sa ruhet pluhuri që bluan vetë

Sapo e bluan, sipërfaqja e shafranit shumëfishohet dhe aroma fillon të ikë shumë më shpejt. Prandaj rregulli është i thjeshtë: bluaj vetëm sa të duhet për atë gatim. Nëse të mbetet pak, mbaje në enë të vogël hermetike, larg dritës dhe nxehtësisë, dhe përdore brenda pak javësh.

Uji i shafranit i përgatitur me pluhur ruhet më mirë se pluhuri i thatë: në enë të mbyllur në frigorifer zgjat rreth një javë dhe është gati për t'u përdorur me lugë. Për shumicën e familjeve kjo është mënyra praktike: blu një herë, bëj ujin, përdore gjatë javës.

Nëse pyetja jote është a ka ndonjë përfitim shtesë pluhuri kundrejt fijes, përgjigjja e ndershme është jo: është i njëjti produkt, vetëm i grimcuar. Tradicionalisht shafrani përdoret në të dyja format dhe disa e raportojnë se pluhuri u duket më i fortë, po kjo vjen nga shpërndarja, jo nga përmbajtja. Shafrani nuk është ilaç dhe nuk e zëvendëson mjekun.

Fakte të shpejta

• Havan i thatë, fije krejt të thata, një majë sheqeri ose kripe.
• Rreth 15–20 fije mjaftojnë për një tigan rizoto për 4–5 vetë.
• Pas bluarjes: 2–3 lugë ujë të ngrohtë, 20–30 minuta.
• Uji i shafranit ruhet rreth një javë në frigorifer.
• Pluhuri i thatë e humb aromën brenda javësh; fija zgjat 1–2 vjet.
• Ne shesim vetëm fije, të peshuara me peshore 0,01 g.

Pyetje të shpeshta

Si bluhet shafrani në shtëpi?

Në havan të thatë, me fije krejt të thata dhe një majë sheqeri ose kripe si abraziv. Shtyp dhe rrotullo derisa të dalë pluhur i imët, pastaj shtoje në ujë të ngrohtë.

Pse shtohet sheqeri ose kripa gjatë bluarjes?

Fijet janë të buta dhe elastike, prandaj ngjiten në muret e havanit. Kokrrizat e sheqerit ose kripës i grijnë dhe e mbledhin pluhurin që ndryshe do të humbte.

A duhet bluar shafrani për çaj?

Jo. Për çaj fijet e plota janë më të mira: e sheh ngjyrën që del ngadalë, e kontrollon cilësinë dhe aroma ruhet më gjatë.

Pse nuk duhet blerë shafran pluhur i gatshëm?

Sepse pluhurin nuk mund ta verifikosh. Kurkuma, misri i ngjyrosur ose ngjyrat ushqimore duken njësoj në pluhur, ndërsa te fija e plotë forma dhe ngjyra flasin vetë.

Sa ruhet shafrani i bluar?

Shumë më pak se fija. Bluaje vetëm sa të duhet për atë gatim; pluhuri i lënë në kavanoz e humb aromën brenda javësh.

Nëse gatuan shpesh, 3 gram fije janë sasi e rehatshme për një vit mes çajit dhe gjellëve festive; për restorante dhe pastiçeri kemi çmime veçmas te shumica. Çmimet e paketave i sheh te çmimi dhe porosia bëhet te Porosit në Messenger, me 2 € transport, dërgesë brenda 24 orëve dhe pagesë te postieri nga ai që e pranon pakon.