Sa kohë duhet të qëndrojë shafrani në ujë? Koha e saktë e infuzionit

Për një filxhan çaj, shafrani lihet 8–10 minuta në ujë të nxehtë, jo të valuar, i mbuluar. Për ujë shafrani që përdoret në gatim, koha shkon 20–30 minuta. Në ujë të ftohtë brenda frigoriferit duhen 2–3 orë ose një natë. Në të tri rastet ngjyra e artë-portokalli del ngadalë, dhe pikërisht ajo ngadalësi është shenja e shafranit të vërtetë.

Çka ndodh minutë pas minute

Kur uji i nxehtë prek fijet, gjëja e parë që lëshohet është një re e hollë e verdhë që zbret nga fija poshtë. Kjo ndodh brenda sekondave dhe shumë njerëz e ngatërrojnë me "gati". Nuk është gati.

• Minuta 1–2: uji merr një verdhëz të lehtë, aroma ende s'ndihet.
• Minuta 3–5: ngjyra bëhet e verdhë e qartë, era fillon të dalë.
• Minuta 6–8: ngjyra kalon në të artë-portokalli, aroma është e plotë.
• Minuta 9–10: shija rrumbullakoset, hidhësia ende nuk ka dalë.
• Pas minutës 15: nuk fitohet ngjyrë e re, po shija fillon të rëndohet.

Prandaj dritarja 8–10 minuta nuk është numër i rastësishëm: aty ngjyra dhe aroma janë maksimale, ndërsa hidhësia ende jo.

Pse jo 3 minuta dhe pse jo 30

Tri minuta janë koha me të cilën jemi mësuar te qeset e çajit, po shafrani nuk punon ashtu. Përbërësit e tij janë në fijen e thatë dhe kërkojnë kohë të zbuten e të kalojnë në ujë. Çaji i pirë pas 3 minutash del i zbehtë, dhe pastaj vjen konkluzioni i gabuar: "ky shafran s'është i mirë".

Në anën tjetër, gjysmë ore nuk e përmirëson filxhanin. Pas rreth 15 minutash uji ka nxjerrë pothuajse gjithçka që kishte për të nxjerrë, ndërsa pikrokrocina, përbërësi i hidhur, vazhdon të dalë. Rezultati është çaj më i errët dhe më i vrazhdë, jo më aromatik. Nëse çaji të del i hidhur rregullisht, shiko pse çaji im i shafranit del i hidhur.

Uji i valuar e shkurton kohën, po e prish erën

Uji i valuar direkt nga tenxherja e nxjerr ngjyrën më shpejt, ndonjëherë në 4–5 minuta. Duket sikur ke fituar kohë, po ke humbur aromën: safranali është i paqëndrueshëm në nxehtësi të lartë dhe ikën me avullin. E njëjta gjë ndodh kur fijet zihen bashkë me ujin në tenxhere.

Mënyra e drejtë është e thjeshtë: lëre ujin të vlojë, hiqe nga zjarri, prit 1–2 minuta dhe pastaj hidhe mbi fije. Mbuloje filxhanin, që avulli të kthehet brenda në vend që të ikë nëpër kuzhinë. Kjo mbulesë e vogël bën më shumë për aromën sesa dy fije shtesë. Udhëzimin e plotë hap pas hapi e ke te si përgatitet.

Tabela e kohëve sipas përdorimit

Përdorimi	Temperatura e ujit	Koha	Shenja që është gati
Çaj në filxhan	i nxehtë, jo i valuar	8–10 min	ngjyrë e artë-portokalli, fijet ende të kuqe
Çajnik për disa vetë	i nxehtë, jo i valuar	10–12 min	ngjyrë e njëtrajtshme në tërë çajnikun
Ujë shafrani për gatim	i ngrohtë	20–30 min	ujë i trashë në ngjyrë, aromë e fortë
Infuzion i ftohtë	i ftohtë, në frigorifer	2–3 orë ose një natë	ngjyrë e artë e çelët, shije e butë
Qumësht i ngrohtë	i ngrohtë, jo i valuar	5–10 min	qumësht i verdhë i çelët

Uji i shafranit për gatim: 20–30 minuta

Kur shafrani shkon në rizoto, në sutlijash ose në brumë, nuk hidhet i thatë. Përgatitet paraprakisht ujë shafrani: fijet bluhen me pak sheqer ose kripë, mbulohen me 2–3 lugë ujë të ngrohtë dhe lihen 20–30 minuta. Koha më e gjatë këtu ka kuptim, sepse ngjyra duhet të shpërndahet uniformisht në tërë gjellën, jo vetëm në një filxhan.

Ky ujë ruhet deri në një javë në frigorifer, në enë të mbyllur, dhe përdoret me lugë sipas nevojës. Detajet e procesit i ke te uji i shafranit për gatim.

Infuzioni i ftohtë: orë në vend të minutash

Në ujë të ftohtë procesi është i njëjti, vetëm shumë më i ngadalshëm. Fijet lëshojnë ngjyrë dhe aromë gjatë 2–3 orëve, ose gjatë natës nëse e lë në frigorifer. Rezultati është një pije e artë e çelët, me shije më të butë dhe pothuajse pa hidhësi, e mirë për ditët e nxehta. Për verë kjo është mënyra që pëlqehet më shumë, sidomos me pak limon. Vlen ta thuash edhe këtë: koha më e gjatë e infuzionit nuk e bën çajin më të fuqishëm për shëndetin. Tradicionalisht shafrani përdoret si pije e qetë e mbrëmjes dhe disa e raportojnë ashtu, po asgjë nuk fitohet duke e zgjatur pa nevojë. Shafrani nuk është ilaç dhe nuk e zëvendëson mjekun.

Gabimet më të shpeshta me kohën

• E pi çajin pas 2–3 minutash dhe mendon se shafrani s'ka fuqi.
• E lë të zbuluar: avulli ikën dhe uji ftohet para se koha të mbarojë.
• E zien bashkë me ujin për "të dalë më shpejt".
• E përzien vazhdimisht me lugë; nuk e përshpejton, vetëm e ftoh.
• E lë tërë natën në ujë të nxehtë mbi tavolinë dhe e pi të nesërmen.
• E ringroh çajin e ftohur në zjarr të fortë, që e mbaron aromën që kishte mbetur.

Nëse pas 10 minutash në ujë të nxehtë nuk ka fare ngjyrë të artë, problemi nuk është koha. Ose fijet janë të vjetra dhe të ruajtura keq, ose nuk janë shafran i vërtetë. Si e dallon, e ke te a është i vërtetë.

Fakte të shpejta

• 8–10 minuta për çaj në filxhan 200 ml.
• 10–12 minuta për çajnik me disa filxhanë.
• 20–30 minuta për ujë shafrani në gatim.
• 2–3 orë ose një natë për infuzion të ftohtë.
• Uji i nxehtë, jo i valuar: prit 1–2 minuta pasi të ketë vluar.
• Pas minutës 15 fitohet vetëm hidhësi, jo aromë.

Pyetje të shpeshta

Sa minuta duhet të rrijë shafrani në ujë për çaj?

Tetë deri në dhjetë minuta, i mbuluar, në ujë të nxehtë por jo të valuar. Nën 5 minuta ngjyra dhe aroma nuk kanë dalë ende.

A prishet çaji nëse e lë shafranin një orë në ujë?

Nuk prishet, po shija bëhet më e rëndë dhe pak e hidhur. Për çaj nuk fitohet asgjë pas 15 minutash.

Sa kohë lihet shafrani kur bëj ujë shafrani për gatim?

Njëzet deri në tridhjetë minuta, zakonisht me fijet e bluara në pak sheqer ose kripë, që ngjyra dhe aroma të kalojnë plotësisht në ujë.

Pse nuk duhet ujë i valuar?

Nxehtësia shumë e lartë e dëmton safranalin, përbërësin e aromës. Uji i valuar e nxjerr ngjyrën më shpejt, po çaji del me erë më të varfër.

A mund ta lë shafranin në ujë gjatë natës?

Po, nëse është ujë i ftohtë dhe rri në frigorifer: 2–3 orë ose një natë japin një infuzion të butë. Në ujë të nxehtë të lënë jashtë gjatë natës nuk ka kuptim.

Koha e saktë ka rëndësi vetëm nëse fija është e vërtetë; me fije të vjetra asnjë minutë shtesë nuk ndihmon. Ne e shesim shafranin me fije, të peshuar në gram me peshore 0,01 g, dhe nëse fijet s'janë të kuqe me erë shafrani, ia kthen postierit dhe nuk paguan asgjë. Çmimet i ke te çmimi, ose shkruaj direkt te Porosit në Messenger; pakoja arrin brenda 24 orëve kudo në Kosovë dhe e paguan ai që e pranon.