A mund të jesh alergjik ndaj shafranit? Shenjat

Po, mund të jesh alergjik ndaj shafranit, po është e rrallë. Rastet e raportuara vijnë kryesisht nga njerëz që punojnë me shafranin në sasi të mëdha dhe nga persona me alergji ndaj poleneve, jo nga ata që pinë një filxhan me 3–4 fije. Shenjat, kur shfaqen, janë të njohura dhe të shpejta: kruarje në gojë ose në fyt, skuqje, teshtitje, dhe shumë rrallë vështirësi në frymëmarrje. Prova e parë bëhet me 2 fije dhe 24 orë pritje. Shafrani nuk është ilaç dhe nuk e zëvendëson mjekun.

Sa e rrallë do të thotë e rrallë

Shafrani nuk është ndër ushqimet që përmenden zakonisht si alergjenë të shpeshtë. Në praktikë, njerëzit që raportojnë reaksione janë dy tipa: punëtorët që qëndrojnë orë të tëra mbi lulet dhe fijet gjatë sezonit, dhe personat me alergji të njohur ndaj poleneve që reagojnë ndaj shumë bimëve.

Ka edhe një arsye praktike pse rastet janë të pakta: sasia. Një filxhan çaj ka 3–4 fije, pra rreth 15–25 miligramë. Është pak lëndë, dhe pak lëndë do të thotë pak shans për reaksion. Kjo nuk e bën të pamundur, vetëm e bën të rrallë.

Shafrani vjen nga lulja Crocus sativus, e familjes së irisit. Nëse e di se ke reaguar ndonjëherë ndaj luleve të kësaj familjeje ose ndaj poleneve në pranverë, atëherë prova e parë bëje edhe më të kujdesshme.

Shenjat, sipas kohës kur shfaqen

Alergjitë ushqimore zakonisht shfaqen shpejt. Kjo është ndihma më e mirë për ta dalluar reaksionin nga një rastësi.

Koha pas pirjes	Çka mund të shfaqet	Sa serioze
0–15 minuta	Kruarje në buzë, gojë ose fyt, ndjesi shpimi në gjuhë	Sinjal i qartë, ndalo menjëherë
15–60 minuta	Skuqje, urtikarie, teshtitje, hundë që rrjedh, sy të kuq	Ndalo dhe mos e provo më pa mjek
1–2 orë	Të përziera, dhimbje barku, të vjella	Mund të jetë stomaku, jo alergji; ndalo dhe vlerëso
Në çdo moment	Ënjtje e buzëve, gjuhës ose fytit, vështirësi në frymëmarrje, marramendje e fortë	Urgjencë, kërko ndihmë mjekësore menjëherë

Shenjat që vijnë ditën tjetër rrallë kanë lidhje me çajin që ke pirë mbrëmë. Aty zakonisht ka diçka tjetër në mes.

Prova e parë: si bëhet me kokë të ftohtë

Nëse s'e ke provuar kurrë shafranin, ose je person që reagon lehtë, bëje kështu:

1. Përgatit një filxhan vetëm me ujë dhe 2 fije shafran. Pa mjaltë, pa limon, pa qumësht, pa xhenxhefil. Vetëm dy përbërës, që të dish çka po teston.
2. Ujë i nxehtë, jo i valuar, 8–10 minuta i mbuluar. Udhëzimin e plotë e ke te si përgatitet.
3. Pi gjysmën, jo tërë filxhanin, dhe prit 30 minuta.
4. Nëse s'ndien asgjë, pije edhe pjesën tjetër dhe lëre ditën të kalojë.
5. Ditën e nesërme, nëse gjithçka ka qenë në rregull, kalo te 3–4 fije, që është sasia e zakonshme.

Mos e bëj provën e parë me stomak krejt bosh dhe as vonë natën. Në mesditë, pas një vakti të lehtë, është momenti më i mirë: je zgjuar, e vëren çdo ndryshim dhe ke kohë të reagosh.

Alergji apo diçka tjetër? Katër ngatërresat më të shpeshta

Shumica e "reaksioneve" që na i tregojnë njerëzit nuk janë alergji ndaj shafranit. Janë këto:

• Shafran i falsifikuar me ngjyrues. Nëse fijet lëshojnë ngjyrë të kuqe menjëherë dhe zbardhen, aty ka ngjyrues, dhe reaksioni vjen nga ai. Testet praktike i ke te a është i vërtetë.
• Përbërësit e tjerë në filxhan. Mjalti, kanella, limoni ose qumështi janë shkaqe shumë më të zakonshme se shafrani. Prandaj prova e parë bëhet e zhveshur.
• Çaj shumë i fortë. Me 8–10 fije, çaji del i hidhur dhe stomaku reagon. Kjo është sasi, jo alergji.
• Uji i valuar mbi fijet. E prish aromën dhe e nxjerr shijen e ashpër, që disa e ngatërrojnë me reaksion.

Nëse dyshon te ngatërresa, provo një herë me fije të tjera, të peshuara, vetëm me ujë. Zakonisht aty mbaron pyetja.

Kush duhet të ketë kujdes më shumë

Nuk është listë ndalimesh, po listë e atyre që duhet ta bëjnë provën e parë me më shumë durim:

1. Personat me alergji ndaj poleneve, sidomos të pranverës.
2. Ata që kanë alergji të shumta ushqimore ose astmë të njohur.
3. Punëtorët që kanë qëndruar gjatë me erëza në sasi të mëdha.
4. Fëmijët e vegjël, ku sasia duhet të jetë minimale dhe me miratim të pediatrit. Detajet te shafrani për fëmijë.
5. Gratë shtatzëna, që në çdo rast duhet ta pyesin gjinekologun.
6. Kushdo që ka pasur reaksion ndaj një erëze tjetër me aromë të fortë.

Çka të bësh nëse ndodh

Ndalo menjëherë. Shpëlaje gojën me ujë dhe mos pi më nga i njëjti filxhan, sado i vogël të duket reaksioni.

Për shenja të lehta që kalojnë brenda një ore, mjafton ta shënosh çka ndodhi dhe të mos e provosh më pa folur me mjekun. Shkruaje sasinë, orën, çka kishte brenda filxhani dhe sa zgjati. Kjo shënim i vogël ia lehtëson punën mjekut shumë më tepër se një përshkrim nga kujtesa.

Për ënjtje të buzëve, gjuhës a fytit, për vështirësi në frymëmarrje ose marramendje të fortë, kërko ndihmë mjekësore menjëherë. Këto nuk priten të kalojnë vetë.

Dhe mos e provo "edhe një herë për ta konfirmuar". Nëse trupi ka reaguar një herë qartë, konfirmimi bëhet te mjeku, jo në kuzhinë.

Fakte të shpejta

• Alergjia ndaj shafranit është e rrallë; raportohet më shpesh te ekspozimi profesional dhe te alergjitë ndaj poleneve.
• Një filxhan çaj përmban vetëm 3–4 fije, rreth 15–25 mg shafran.
• Prova e parë: 2 fije, vetëm ujë, gjysmë filxhani, pastaj 24 orë pritje.
• Shenjat e vërteta shfaqen zakonisht brenda 2 orësh, jo ditën tjetër.
• Shafrani vjen nga lulja Crocus sativus, e familjes së irisit.
• Ngjyruesit në shafranin e falsifikuar janë shkak më i shpeshtë reaksioni sesa vetë shafrani.

Pyetje të shpeshta

Sa e shpeshtë është alergjia ndaj shafranit?

E rrallë. Raportohet më shpesh te njerëz që punojnë me shafranin në sasi të mëdha dhe te ata me alergji ndaj poleneve, jo te ata që pinë një filxhan çaj.

Si e provoj për herë të parë pa rrezik?

Filloje me 2 fije në një filxhan, pije ngadalë dhe prit 24 orë. Nëse nuk ndodh asgjë, kalo te 3–4 fije, që është sasia e zakonshme.

Cilat janë shenjat e para?

Kruarje në buzë, gojë ose fyt, skuqje e lëkurës, teshtitje ose hundë që rrjedh brenda minutash deri në dy orë pas pirjes.

Nëse më skuqet lëkura, a është patjetër shafrani?

Jo domosdo. Mjalti, qumështi, limoni ose një shafran i falsifikuar me ngjyrues mund të jenë shkaku. Prandaj prova e parë bëhet vetëm me ujë dhe fije.

Kur duhet të shkoj urgjentisht te mjeku?

Nëse ke vështirësi në frymëmarrje, ënjtje të buzëve, gjuhës ose fytit, ose marramendje të fortë, kërko ndihmë mjekësore menjëherë.

Nëse do ta provosh me fije që i sheh me sy, të peshuara në gram dhe pa asgjë të përzier brenda, shiko çmimet ose shkruaj te Porosit në Messenger. Pagesën e bën te postieri ai që e pranon pakon, dhe nëse fijet s'janë të kuqe me erë shafrani, e kthen dhe s'paguan asgjë.