Si përgatitet çaji i shafranit: udhëzuesi i plotë me 3–4 fije

Çaji i shafranit përgatitet me 3–4 fije për një filxhan ujë të nxehtë, jo të valuar: i hedh fijet në filxhan, hidh ujin sipër, mbuloje dhe prit 8–10 minuta derisa uji të marrë ngjyrë të artë-portokalli. Nuk zihet, nuk përzihet me lugë dhe nuk ka nevojë për asgjë tjetër. Mjalti ose limoni shtohen në fund, sipas dëshirës.

Çka të duhet dhe hapat një nga një

Lista është e shkurtër me qëllim:

• 3–4 fije shafrani të kuqe, të plota
• Një filxhan ujë, rreth 200 ml
• Një pjatë e vogël ose kapak për ta mbuluar filxhanin
• Sipas dëshirës: një lugë çaji mjaltë, një fetë limoni ose një copë e vogël xhenxhefili

Nuk të duhet peshore, sepse fijet numërohen me sy. Nuk të duhet as filtër: fijet mbeten në filxhan, janë të ngrënshme dhe zakonisht pihen bashkë me çajin.

1. Ngrohe ujin derisa të vlojë, pastaj hiqe nga zjarri dhe lëre 1–2 minuta. Uji duhet të jetë i nxehtë, jo i valuar. Ky është hapi që shumica e kapërcejnë dhe që e prish çajin.
2. Numëro 3–4 fije dhe hidhi në filxhanin e thatë. Nëse do ngjyrë më të shpejtë, mund t'i thyesh pak me gishta, por s'është e nevojshme.
3. Hidh ujin e nxehtë mbi fijet. Do të shohësh fijet të zbuten dhe një re të lehtë të verdhë të dalë prej tyre brenda sekondave të para.
4. Mbuloje filxhanin me pjatë. Kështu ngrohtësia ruhet dhe aroma nuk ikën me avullin.
5. Prit 8–10 minuta. Ngjyra e artë-portokalli del ngadalë, minutë pas minute, jo menjëherë.
6. Hiqe pjatën dhe shiko: uji duhet të jetë i artë i qartë, fijet ende të kuqe. Tani mund të shtosh mjaltë ose limon.
7. Pije ngadalë, sa është i ngrohtë. Fijet mund t'i lësh në filxhan.

Versionin e shkurtër të këtyre hapave e ke edhe te faqja si përgatitet.

Sa fije, sa ujë, sa minuta

Sasia e çajit	Fije	Ujë	Koha
1 filxhan i lehtë	2–3	200 ml	8 minuta
1 filxhan standard	3–4	200 ml	8–10 minuta
Çajnik për 3 vetë	9–12	600 ml	10 minuta
Çajnik për mysafirë, 6 vetë	18–22	1,2 litra	10–12 minuta

Më shumë fije nuk do të thotë çaj më i mirë. Me 6–8 fije në një filxhan shija bëhet e hidhur dhe aroma e rëndë. Pse pikërisht 3–4, e kemi shpjeguar me tabelë te sa fije shafran duhen për një çaj.

Variantet që pihen më shumë në Kosovë

Çaji i thjeshtë, vetëm ujë dhe fije, është mënyra më e mirë për ta njohur shijen e vërtetë: pak e hidhur, si sanë e ëmbël me një notë mjalti. Pasi e njeh, mund të provosh:

• Me mjaltë: një lugë çaji, e shtuar pasi çaji është ftohur pak. Është varianti më i pirë në mbrëmje.
• Me limon: një fetë e hollë në fund. Ngjyra bëhet pak më e çelët, shija më e freskët.
• Me xhenxhefil: 2–3 feta të holla të hedhura bashkë me fijet. Për ditët e ftohta.
• Me qumësht: 3 fije në një filxhan qumësht të ngrohtë, 5–10 minuta. Kjo është ajo që quhet qumësht i artë.
• Me kanellë: një copë e vogël kanelle në filxhan. Aromë më e ngrohtë, e përshtatshme për dimër.

Recetën me mjaltë e ke veçmas te çaji i shafranit me mjaltë.

Gabimet që e prishin çajin

• Ujë i valuar direkt nga tenxherja: aroma e shafranit është e ndjeshme ndaj nxehtësisë së lartë dhe uji i valuar e dëmton. Prit 1–2 minuta.
• Shumë fije: çaji del i hidhur. 3–4 mjaftojnë.
• E pi pas 2–3 minutash: ngjyra dhe shija s'kanë dalë ende. Prit 8–10.
• E lë pa mbuluar: aroma ikën bashkë me avullin dhe uji ftohet para kohe.
• E përzien vazhdimisht me lugë: nuk ndihmon, vetëm e ftoh.
• Fije të vjetra ose të ruajtura në dritë: ngjyra del e dobët dhe era mungon.
• Pluhur "shafrani" në vend të fijeve: nuk e di çka ke hedhur në filxhan. Pluhurin nuk mund ta kontrollosh, fijen po.

Sa kushton një filxhan dhe kur pihet

Nga 1 gram dalin 150–200 fije, pra 50–60 filxhanë çaj me 3–4 fije. Me çmimin tonë prej 15 € për gram, një filxhan çaj shafrani kushton rreth 27 cent, kurse transporti prej 2 € shtohet veçmas te porosia. Për dikë që pi një filxhan në mbrëmje, 1 gram zgjat afër dy muaj. Çmimet për 2, 3 dhe 5 gram i sheh te çmimi.

Çaji i shafranit nuk ka kafeinë, prandaj shumica e pinë në mbrëmje, pas darke, në vend të kafesë së vonë. Tradicionalisht përdoret si pije qetësuese e mbrëmjes dhe disa e raportojnë se i ndihmon të qetësohen para gjumit. Një filxhan në ditë me 3–4 fije është sasi e zakonshme; nuk ka arsye ta teprosh. Shafrani nuk është ilaç dhe nuk e zëvendëson mjekun.

Fakte të shpejta

• 3–4 fije për një filxhan prej 200 ml.
• Ujë i nxehtë, jo i valuar: prit 1–2 minuta pasi të ketë vluar.
• 8–10 minuta i mbuluar; ngjyra e artë-portokalli del ngadalë.
• 1 gram = 150–200 fije = 50–60 filxhanë.
• Rreth 27 cent për filxhan me çmimin 15 € grami.
• Pa kafeinë; pihet zakonisht në mbrëmje.

Pyetje të shpeshta

A duhet ta zie shafranin për çaj?

Jo. Zierja e dëmton aromën. Hidh ujë të nxehtë, jo të valuar, mbi fijet dhe prit 8–10 minuta.

A mund t'i pi fijet bashkë me çajin?

Po, fijet janë të ngrënshme dhe nuk ka nevojë t'i filtrosh. Shumica i lënë në filxhan dhe i pinë bashkë me çajin.

Pse çaji im s'po merr ngjyrë?

Zakonisht uji ka qenë shumë i ftohtë, koha shumë e shkurtër, ose fijet të vjetra. Nëse pas 10 minutash në ujë të nxehtë nuk ka ngjyrë të artë fare, fijet mund të mos jenë shafran i vërtetë.

A mund ta bëj çajin paraprakisht dhe ta pi më vonë?

Po, mund ta lësh në frigorifer deri në një ditë, në enë të mbyllur. Pihet edhe i ftohtë në verë. Aroma është më e fortë kur pihet freskët.

A mund t'i ripërdor fijet për një çaj të dytë?

Pjesërisht: çaji i dytë del me ngjyrë dhe shije shumë më të dobët. Me 3–4 fije për filxhan nuk ia vlen, është më mirë të përdorësh fije të reja.

Nëse s'e ke provuar kurrë, fillo me 1 gram: mjafton për rreth 50–60 filxhanë, pra për dy muaj çaj mbrëmjeje. Shiko si porositet ose shkruaj direkt: Porosit në Messenger. Dërgesa arrin brenda 24 orëve kudo në Kosovë, transporti kushton 2 € dhe pagesën e bën te postieri ai që e pranon pakon, kur e ka atë në dorë.